Jeodezinin en önemli görevlerinden biri fiziksel yeryüzü üzerindeki do?al ve yapay detaylar?n üç boyutlu konumsal bilgilerini üretmektir. Yeryüzü üzerindeki konum bilgileri daha önce tesis edilmi? olan yatay ve dü?ey kontrol noktalar? ve Global Navigation Satellite System (GNSS) A?lar? ile elde edilir. Son y?llarda konum bilgilerinin üretilmesinde GNSS al?c?lar?n?n kullan?m? oldukça yayg?nla?m??t?r. Bununla birlikte GNSS sistemlerinden elde edilen yükseklik de?eri ölçülen noktan?n çekül e?risi boyunca referans elipsoidine olan uzakl???n? ifade eden elipsoidal yüksekliktir (h). Elipsoidal yükseklik geometrik bir de?er olup fiziksel bir kar??l??? yoktur, dolay?s? ile gerçek anlamda bir yüksekli?i ifade etmez. Bu nedenle mühendislik problemlerimizin çözümü için elipsoidal yüksekliklerin (h) ortometrik yüksekli?e (H) dönü?türülmesi gerekmektedir. Ortometrik yükseklik, yeryüzü üzerindeki bir noktan?n çekül e?risi boyunca geoit yüzeyine olan uzakl???d?r. GNSS’ in etkin kullan?m? için hassas bir dü?ey kontrol a??na ve cm hassasiyetinde belirlenmi? geoit yüzeyine ihtiyaç vard?r. Hassas bir geoit yüzeyi olu?turmak için, öncelikle Uluslararas? standartlarda hassas nivelman a??n?n olu?turulmas?, yeterli s?kl?kta gravite ölçülerinin yap?lmas?, mareograf istasyonlar?ndan ortalama deniz seviyesi verisinin elde edilmesi ve ölçülerin dengelenmesi gerekmektedir. Bilindi?i gibi ülkemize ait mevcut dü?ey kontrol a??m?z (TUDKA) devam eden yol geni?letme çal??malar? ve altyap? çal??malar? nedeni ile büyük oranda tahrip olmu?tur. Buna ilave olarak bu a?dan elde edilen geoit yüzeylerinin hassasiyeti ancak ±10 cm civar?ndad?r. Sonuç olarak bizim DKA’ m?z? yenileme ihtiyac?m?z ortaya ç?kmi?t?r. Bu nedenle bu çal??mada Amerikan Federal Geodetic Control Komite (FGCC) Standartlar? çerçevesinde gerçekle?tirilmi? ?kici Derece Birinci S?n?f bir ulusal dü?ey kontrol a??ndan hareketle Uluslararas? ve ulusal DKA’ lar?n?n tesisi ve nivelman ölçülerinin gerçekle?tirilmesinde dikkat edilecek konular aç?klanm??t?r.

Author Name: Servet YAPRAK [1]

URL: View PDF

Keywords: Hassas nivelman, geoit, dü?ey kontrol a??

ISSN: 2564-6761

EISSN: 2564-6761

EOI/DOI: 10.29128/geomatik.376964

Add Citation Views: 1

---